Phát biểu khai mạc, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết Trung Đông và Nam Á đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của xuất khẩu Việt Nam nhờ quy mô thị trường lớn và nhu cầu nhập khẩu ngày càng tăng. Tại hộ thảo, các diễn giả đã cập nhật tình hình thực thi và đàm phán các FTA quan trọng liên quan đến khu vực Trung Đông và Nam Á, bao gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – U.A.E (CEPA), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Israel (VIFTA), tiến trình chuẩn bị đàm phán Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – GCC và việc rà soát nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN – Ấn Độ (AITIGA).

Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là cơ hội từ Hiệp định CEPA, có hiệu lực từ ngày 03/02/2026. Theo cam kết, U.A.E sẽ tự do hóa thuế quan đối với 94,9% số dòng thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường này cũng như các thị trường GCC, châu Phi và châu Âu thông qua vai trò trung tâm logistics và tái xuất của U.A.E. Diễn giả cũng lưu ý doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ quy định về xuất xứ hàng hóa và thực hiện thủ tục cấp C/O mẫu UAE-VN theo quy định để được hưởng ưu đãi thuế quan từ hiệp định.

Hình ảnh: Ông Vũ Minh Tâm, Trưởng phòng Tổng hợp chính sách, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương tham luận tại hội thảo (Nguồn: Phòng Kinh tế Quốc tế – Sở Công Thương)

Cơ hội phát triển thị trường Halal cũng là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm. Theo thông tin tại hội thảo, quy mô thị trường thực phẩm Halal toàn cầu đã vượt 2.700 tỷ USD trong năm 2024 và duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 8-9%/năm. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu nông sản, thủy sản có chứng nhận Halal của Việt Nam sang Trung Đông mới đạt khoảng 700 triệu USD, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn nếu doanh nghiệp đáp ứng tốt các yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận Halal.

Hình ảnh: Đại diện Doanh nghiệp trao đổi tại Hội thảo (Nguồn: Phòng Kinh tế Quốc tế – Sở Công Thương)

Đối với ngành hồ tiêu và gia vị, xuất khẩu của Việt Nam năm 2025 đạt trên 2,1 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Việt Nam hiện chiếm khoảng 60% lượng hồ tiêu nhập khẩu của khu vực Trung Đông và cung cấp tới 90% nhu cầu quế của thị trường Nam Á, chủ yếu là Ấn Độ và Bangladesh. Trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu và gia vị đạt hơn 982 triệu USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tiềm năng lớn trong việc tận dụng các ưu đãi từ các FTA mới để mở rộng thị phần tại khu vực.

Bên cạnh các cơ hội từ FTA, hội thảo cũng phân tích những tác động của tình hình địa chính trị tại Trung Đông đối với hoạt động xuất nhập khẩu. Đại diện Thương vụ Việt Nam tại U.A.E đã chia sẻ các khuyến nghị về quản trị rủi ro logistics, lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp và chủ động xây dựng phương án dự phòng trong bối cảnh chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hóa có nhiều biến động.

Tại phiên tọa đàm chuyên đề “Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để tận dụng hiệu quả các FTA mới với Trung Đông và Nam Á?”, các chuyên gia, cơ quan quản lý và đại diện hiệp hội ngành hàng đã trao đổi, giải đáp nhiều vấn đề thực tiễn liên quan đến quy tắc xuất xứ, chứng nhận Halal, logistics, xúc tiến thương mại và chiến lược tiếp cận thị trường.

Hội thảo đã cung cấp nhiều thông tin cập nhật, thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả tận dụng các FTA thế hệ mới, mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng cường năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tại khu vực Trung Đông và Nam Á.

Phòng Kinh tế Quốc tế – Sở Công Thương