Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hồ Chí Minh đạt 57,37 tỷ USD, tăng 7,89% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu đạt 63,23 tỷ USD, tăng 11,17%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 120,60 tỷ USD, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu khoảng 5,86 tỷ USD. Kết quả trên cho thấy hoạt động ngoại thương của Thành phố tiếp tục duy trì quy mô lớn, đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất, thương mại và tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi sát cơ cấu hàng hóa, thị trường và mục đích nhập khẩu để có giải pháp điều hành phù hợp.

Cơ cấu xuất khẩu của Thành phố tiếp tục tập trung vào các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo và sản phẩm có hàm lượng công nghệ. Trong 7 tháng đầu năm 2026, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 12,15 tỷ USD, tăng 7,91%; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 5,47 tỷ USD, tăng 15,15%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 4,61 tỷ USD; hàng dệt, may đạt 4,65 tỷ USD; giày dép đạt 2,55 tỷ USD. Một số nhóm hàng ghi nhận mức tăng đáng chú ý như rau quả tăng 15,84%, chất dẻo nguyên liệu tăng 94,85%. Về thị trường, châu Á tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu của Thành phố, tiếp theo là Bắc Mỹ và châu Âu. Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch khoảng 13,89 tỷ USD; tiếp theo là Trung Quốc, Hàn Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore, Nhật Bản và một số thị trường khác. Bên cạnh những kết quả tích cực, mức tăng giữa các nhóm hàng chưa đồng đều. Trong bối cảnh thị trường quốc tế tiếp tục biến động, các yêu cầu về xuất xứ, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, phát thải carbon và phòng vệ thương mại ngày càng cao, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao năng lực thích ứng, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu của doanh nghiệp Thành phố đạt 63,23 tỷ USD, tăng 11,17% so với cùng kỳ năm 2025. Cơ cấu nhập khẩu chủ yếu gồm máy móc, thiết bị, linh kiện, nguyên liệu và nhiên liệu phục vụ sản xuất và xuất khẩu. Các nhóm có trị giá nhập khẩu lớn gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, chất dẻo nguyên liệu, vải, sắt thép, hóa chất và các sản phẩm hóa chất. Về thị trường, nhập khẩu từ châu Á chiếm tỷ trọng lớn, trong đó Trung Quốc, Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia và Đài Loan (Trung Quốc) là những nguồn cung quan trọng. Cơ cấu này cho thấy một phần đáng kể hàng nhập khẩu là đầu vào phục vụ sản xuất, chế biến, chế tạo và tạo năng lực xuất khẩu. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện và một số nguồn cung nước ngoài cũng đặt ra yêu cầu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, phát triển mạng lưới nhà cung ứng trong nước và đa dạng hóa nguồn cung.

Trong định hướng điều hành xuất nhập khẩu, Thành phố Hồ Chí Minh xác định kiểm soát nhập siêu không đồng nghĩa với hạn chế nhập khẩu một cách cơ học, nhất là đối với nguyên liệu, linh kiện, máy móc, thiết bị và công nghệ cần thiết cho hoạt động sản xuất, chế biến, chế tạo và xuất khẩu. Theo đó, trọng tâm là nâng cao chất lượng và hiệu quả nhập khẩu, ưu tiên máy móc, thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến, công nghệ xanh và nguyên liệu đầu vào thiết yếu mà trong nước chưa đáp ứng được, từng bước giảm phụ thuộc đối với những nguyên liệu, linh kiện và sản phẩm trung gian mà doanh nghiệp trong nước có khả năng sản xuất. Cùng với đó, Thành phố hướng đến nâng tỷ lệ nội địa hóa, tăng giá trị gia tăng trong nước của hàng hóa xuất khẩu, đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, gắn cơ cấu xuất nhập khẩu với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Để tạo nền tảng cho tăng trưởng xuất nhập khẩu trong giai đoạn mới, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 4196/QĐ-UBND ngày 09 tháng 7 năm 2026 về Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 – 2030.

Trên cơ sở đó, Thành phố tập trung phát triển sản xuất và tạo nguồn cung bền vững cho xuất khẩu, cơ cấu lại công nghiệp chế biến, chế tạo, nông lâm thủy sản theo hướng xanh, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia và mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với thị trường xuất khẩu, bên cạnh việc củng cố các thị trường chủ lực, Thành phố tiếp tục định hướng khai thác những thị trường còn nhiều dư địa như Trung Đông, Nam Á, châu Phi và Mỹ Latinh tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP và các FTA khác. Hoạt động xúc tiến thương mại được đẩy mạnh theo hướng chuyên sâu theo ngành hàng và thị trường, tăng kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, tập đoàn đa quốc gia và các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, chú trọng xây dựng thương hiệu, chế biến sâu và nâng cao hàm lượng giá trị trong nước của hàng hóa xuất khẩu. Thành phố cũng tiếp tục cải cách thủ tục, chuyển đổi số, giảm thời gian thông quan và chi phí tuân thủ, tăng cường kiểm soát xuất xứ hàng hóa, phòng, chống gian lận thương mại và nâng cao năng lực cảnh báo, ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại.

Trong lĩnh vực logistics, định hướng tập trung vào phát triển logistics thông minh, logistics lạnh, logistics xanh, kho thông minh và tăng cường kết nối giữa khu vực sản xuất với hệ thống cảng biển và các đầu mối logistics của Thành phố và vùng Đông Nam Bộ. Song song đó, doanh nghiệp tiếp tục được hỗ trợ nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường như kiểm kê khí nhà kính, dấu chân carbon, truy xuất nguồn gốc, ESG, CBAM và các tiêu chuẩn phát triển bền vững, tiếp cận công nghệ xanh, tín dụng xanh, thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận. Trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều yếu tố khó lường, việc duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cần đi đôi với nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thông tin thị trường và chính sách thương mại, đa dạng hóa khách hàng, thị trường và nguồn cung, nâng cao khả năng kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, hồ sơ xuất xứ và truy xuất nguồn gốc, từng bước chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, cải thiện năng suất và tối ưu hóa hoạt động logistics.

Định hướng của Thành phố trong giai đoạn tới không chỉ tập trung vào cải thiện cán cân thương mại về mặt số lượng mà hướng đến nâng cao chất lượng tăng trưởng xuất nhập khẩu, gia tăng giá trị được tạo ra trong nước, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của doanh nghiệp, chuỗi cung ứng, qua đó đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế bền vững của Thành phố và cả nước.

SỞ CÔNG THƯƠNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH